Vanaf 1 mei krijgen gastgezinnen die een asielzoeker of statushouder in huis nemen een vergoeding van de overheid. Het bedrag zorgt echter direct voor kritiek, omdat het volgens veel mensen veel te laag is. Schrijfster Lale Gül noemt het zelfs “bijna een belediging”.
De aanleiding voor de maatregel is de overvolle situatie in de asielopvang. De asielzoekerscentra in Nederland zitten vol en in Ter Apel blijven nieuwe mensen binnenkomen. Wie uiteindelijk een verblijfsstatus krijgt, moet daarna doorstromen naar andere woonruimte.
Daarbij ontstaat al langer discussie. Statushouders hoeven niet zelf jarenlang te wachten op een woning zoals veel andere woningzoekenden in Nederland. Het COA helpt bij het vinden van onderdak en in sommige gemeenten krijgen statushouders voorrang. Dat leidt geregeld tot kritiek, al vinden anderen dat langdurig verblijf in een asielzoekerscentrum ook geen oplossing is.
Om de druk op de opvang te verlichten, start minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink per 1 mei een pilot van een jaar. Gastgezinnen ontvangen daarin 150 euro per maand voor iedere asielzoeker of statushouder die zij opvangen. Met deze vergoeding hoopt de overheid vijftig extra gastgezinnen te werven.
Op dit moment zijn er al ongeveer vijfhonderd gezinnen die een of meerdere mensen hebben opgevangen. Niet iedereen komt echter in aanmerking voor de vergoeding. Alleen gastgezinnen die via Takecarebnb zijn geworven, kunnen aanspraak maken op het bedrag.
In Den Haag verwacht men dat de regeling financiële drempels verlaagt, de druk op de COA-opvang vermindert en particuliere initiatieven stimuleert. Ook zou het een vorm van erkenning zijn voor gezinnen die zich inzetten voor opvang.
Toch klinkt er stevige kritiek. Lale Gül wees er in Nieuws van de Dag op dat een asielzoeker die niet in een COA-locatie terechtkan, soms in een hotel wordt ondergebracht, wat volgens haar 150 euro per persoon per nacht kost. Tegen die achtergrond vindt zij de maandelijkse vergoeding voor gastgezinnen veel te laag.
Volgens Gül zijn gastgezinnen met 150 euro per maand lang niet uit de kosten. Extra boodschappen, gas, water en elektriciteit moeten daar immers ook van worden betaald. Daarom noemt zij het bedrag onvoldoende en nauwelijks aantrekkelijk, tenzij mensen dit vooral uit idealisme doen.
