Eind volgende maand begint een belangrijk moment in het onderzoek naar de Nederlandse aanpak van de coronacrisis. Dan moeten verschillende hoofdrolspelers uit die periode zich in het openbaar verantwoorden tegenover de parlementaire coronacommissie, de zwaarste onderzoekscommissie van de Tweede Kamer. Dat meldt De Telegraaf.
Hoewel de coronacrisis inmiddels alweer enkele jaren achter ons ligt, wil de commissie precies weten waarom destijds ingrijpende besluiten zijn genomen. Denk daarbij aan maatregelen zoals lockdowns en de avondklok, maar ook aan de manier waarop deze besluiten tot stand kwamen.
De commissie onderzoekt de periode van december 2019, toen het coronavirus in Nederland opdook, tot het voorjaar van 2022, toen de maatregelen stap voor stap werden afgeschaald. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de keuzes van het kabinet, de gevolgen voor de samenleving en de vraag of grondrechten voldoende zijn meegewogen.
Op 29 mei starten de openbare verhoren. In totaal zijn er 89 voorgesprekken gevoerd. Daaruit worden ongeveer 50 betrokkenen geselecteerd die tot en met september onder ede worden gehoord.
Volgens commissievoorzitter Daan de Kort wordt het onderzoek daarmee voor het grote publiek zichtbaar. “Wij zijn als commissie al ruim twee jaar bezig, maar nu wordt het voor iedereen zichtbaar.”
Welke bekende namen precies moeten verschijnen, is nog niet officieel bekendgemaakt. Wel wordt verwacht dat onder anderen voormalig premier Mark Rutte, oud-zorgminister Hugo de Jonge en voormalig OMT-lid Jaap van Dissel uitleg zullen moeten geven.
De coronacommissie bestaat momenteel uit vijf Kamerleden: voorzitter Daan de Kort van de VVD, Dion Huidekooper van D66, Annelotte Lammers van Groep Markuszower, Songül Mutluer van de PvdA-GroenLinks-fractie en André Poortman van het CDA.
Tijdens de verhoren moeten getuigen naar waarheid antwoorden. Wie liegt, kan zich schuldig maken aan meineed. Wie weigert te verschijnen, kan in theorie zelfs worden gegijzeld, al komt dat volgens oud-Kamerlid Chris van Dam in de praktijk vrijwel nooit voor.
Van Dam, die in 2020 voorzitter was van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, benadrukt dat het succes van de verhoren sterk afhangt van de toon. Volgens hem is het belangrijk dat commissieleden het politieke conflict zo veel mogelijk buiten de verhoren houden.
Hij adviseert de leden daarom om zich terughoudend op te stellen. “Niet meteen een gezicht trekken van: oei, oei, oei, fout, fout, fout. Als je er wantrouwend gaat zitten, krijg je wantrouwen terug.”
