Automobilisten die iemand door rood licht of over een doorgetrokken lijn zien rijden, grijpen graag naar stereotypes. Maar nu toont grootschalig onderzoek aan dat sommige automerken inderdaad vaker betrokken zijn bij ongevallen die worden veroorzaakt door roekeloos rijgedrag.
Slecht nieuws voor eigenaren van een BMW, Porsche of Subaru. Onderzoekers uit het Verenigd Koninkrijk analyseerden 400.000 ongevallen op de weg en keken daarbij vooral naar situaties waarbij ‘riskante of agressieve manoeuvres’ een rol speelden. Wat bleek? Als een van de drie bovenstaande merken betrokken was, speelde zulk roekeloos rijgedrag veel vaker een rol dan wanneer bijvoorbeeld een Skoda of Hyundai het ongeval veroorzaakte.
Onder ‘roekeloos rijgedrag’ verstonden de onderzoekers onder meer het negeren van rode lichten, te snel rijden, en het negeren van doorgetrokken strepen of zebrapaden. Dat bepaalde automerken vaker betrokken zijn bij zulke situaties, doet de onderzoekers vermoeden dat marketing een rol speelt. Zo zouden de fabrikanten van BMW, Porsche en Subaru vaker reclame maken waarin ‘prestatiegericht’ rijden centraal staat. Het gaat daarbij om het ‘Kijk naar mij, koning-van-de-weg-gedrag’ volgens Alan Tapp, professor sociale marketing aan de Universiteit van West-Engeland en hoofdauteur van de studie.
Kip of het ei
In de Britse krant The Guardian legt hij uit hoe ze tot die conclusie kwamen. ,,Het is het kip of het ei: kiezen agressieve bestuurders voor bepaalde auto’s of maken de merken het erger?”, zegt Tapp. ,,We weten dat sommige automerken elk jaar wereldwijd honderden miljoenen dollars uitgeven om hun auto’s te promoten met beeldmateriaal dat, in sommige gevallen, subtiel een verband impliceert tussen hun automerk en prestatiegericht rijden. En we weten ook dat het design van sommige merken bestuurders lijkt aan te spreken die graag de grenzen van die prestaties verleggen.”
Het is het verhaal van de kip en het ei, aldus de hoofdauteur van de studie naar rijgedrag.
Het is het verhaal van de kip en het ei, aldus de hoofdauteur van de studie naar rijgedrag. © Bart Borgerhoff
Dat sommige Subaru’s, BMW’s en Porsches in tv-programma’s als Top Gear voorgesteld worden als auto’s met een stevige motor, die daar geroemd werden omdat ze ‘rechtstreeks uit een Playstation-spel lijken te komen’, versterkt dat imago. Volgens coauteur Dan Campsall krijgen de bestuurders van zulke automerken zo ‘gemengde signalen’ over wat van hen verwacht wordt. ,,Terwijl de fabrikanten allerlei nieuwe technologieën introduceren die de veiligheid moeten verbeteren, is de bestuurder nog steeds gewoon een mens.”
Effecten van marketing
De betrokken merken zeggen in The Guardian dat veiligheid centraal staat. Eigenaars van een Porsche kunnen zelfs een cursus volgen bij het bedrijf om hun auto volledig te begrijpen en hun rijvaardigheid te verfijnen. Daarnaast gelden er in het Verenigd Koninkrijk strenge voorwaarden voor autoadvertenties. Tapp erkent dat de merken daaraan voldoen, maar meent dat het effect van marketingtechnieken op verkeersveiligheid nog eens goed onderzocht moet worden.
