In Amsterdam-Zuidoost is toestemming gegeven voor de bouw van een groot datacenter van het Amerikaanse bedrijf Equinix. Wanneer het complex volledig in gebruik is, zou er jaarlijks ongeveer 1,1 miljard liter drinkwater nodig zijn om de servers te koelen. Dat komt neer op ruim één procent van de hoeveelheid water die Waternet jaarlijks oppompt.

Het datacenter moet uiteindelijk bestaan uit vier torens. Ook het verwachte stroomverbruik is fors. In de vergunning wordt uitgegaan van ongeveer 779 miljoen kilowattuur per jaar, bij een aansluitvermogen van 80 megawatt. Ter vergelijking: alle Amsterdamse huishoudens samen gebruikten in 2024 ongeveer 869 miljoen kilowattuur.

Datacenter mag jaarlijks 1,1 miljard liter drinkwater gebruiken

Juist het enorme waterverbruik zorgt voor veel discussie. Nederland heeft de afgelopen jaren regelmatig te maken gehad met droogte en ook de beschikbaarheid van drinkwater staat steeds vaker onder druk.

Burgers krijgen daarom voortdurend het advies om zuiniger met water om te gaan. Korter douchen, minder sproeien en bewuster omgaan met drinkwater worden steeds belangrijker.

Tegen die achtergrond roept het veel vragen op dat een commercieel datacenter toestemming krijgt om jaarlijks meer dan een miljard liter drinkwater te gebruiken voor het koelen van servers.

Ook de water-efficiëntie van het project ligt onder een vergrootglas. De zogenoemde WUE-score bedraagt volgens de plannen 1,690, terwijl de datacentersector zichzelf voor gebieden met matige waterschaarste een grens van 1 had opgelegd.

Ook enorm stroomverbruik

Niet alleen het watergebruik zorgt voor kritiek. Ook het elektriciteitsverbruik van het datacenter is enorm.

Amsterdam kampt al langere tijd met een overbelast elektriciteitsnet. Door die beperkte capaciteit kan Equinix voorlopig slechts één van de vier geplande torens realiseren. De overige gebouwen zouden pas rond 2035 of 2036 volgen.

Tegelijkertijd staan in het gebied Amstel III duizenden nieuwe woningen gepland. De gemeente waarschuwt al langer dat netcongestie de bouw van woningen en andere voorzieningen kan vertragen.

Voor critici voelt het daarom wrang dat inwoners en bedrijven rekening moeten houden met een vol elektriciteitsnet, terwijl een datacenter uiteindelijk bijna 800 miljoen kilowattuur per jaar zou kunnen gebruiken.

Equinix verdedigt keuze voor waterkoeling

Equinix stelt dat waterkoeling minder elektriciteit verbruikt dan sommige alternatieve koelmethoden. Andere technieken zouden bovendien meer ruimte innemen en daardoor minder goed passen binnen het compacte ontwerp van het datacenter.

Het bedrijf geeft aan dat zuinig omgaan met drinkwater de afgelopen jaren steeds belangrijker is geworden. Equinix zegt liever gebruik te maken van afvalwater, maar daarvoor zou in Amsterdam-Zuidoost op dit moment geen geschikt systeem beschikbaar zijn.

Voor tegenstanders is dat echter onvoldoende. Zij vragen zich af waarom het ontwerp niet wordt aangepast wanneer daarvoor zoveel schaarse voorzieningen nodig zijn.

De discussie draait daarmee uiteindelijk om een bredere vraag: hoeveel drinkwater en elektriciteit mag een commercieel datacenter gebruiken op een plek waar beide voorzieningen al onder druk staan?

Dat het om een Amerikaanse multinational gaat, maakt de kwestie voor sommige critici extra gevoelig. Zij vinden het moeilijk uit te leggen dat inwoners wordt gevraagd zuiniger met water en stroom om te gaan, terwijl een internationaal bedrijf toestemming krijgt voor een project met een zeer groot verbruik.

Dat de gemeente het project na eerdere besluiten en vergunningverlening nog maar beperkt zou kunnen tegenhouden, zorgt daarbij voor nog meer frustratie.